روکش دندان

روکش دندان چیست و چه زمانی نیاز است؟

روکش دندان که با نام کراون نیز شناخته می‌شود، یک پروتز ثابت است که به صورت سفارشی ساخته شده و به طور کامل روی تاج دندان طبیعی قرار می‌گیرد. این روش درمانی زمانی توصیه می‌شود که ساختار دندان به دلایل مختلف به قدری ضعیف یا تخریب شده که با روش‌های ساده‌تر مانند پرکردگی قابل ترمیم نیست. دندان‌هایی که تحت درمان عصب‌کشی (ریشه‌درمانی) گسترده قرار گرفته‌اند، به دلیل از دست دادن بخش زیادی از بافت دندان، شکننده می‌شوند و روکش از آن‌ها در برابر شکستن محافظت می‌کند. همچنین دندان‌های شکسته، ساییده‌شده، دارای پرکردگی‌های بسیار بزرگ یا با بدشکلی شدید و تغییر رنگ‌های عمیق که با بلیچینگ برطرف نمی‌شوند، کاندیدای مناسبی برای روکش هستند.

انواع مختلف روکش دندان کدامند؟

انتخاب جنس روکش به محل دندان، نیازهای زیبایی، استحکام مورد نیاز و بودجه بیمار بستگی دارد. روکش تمام سرامیک یا زیرکونیا بهترین انتخاب برای دندان‌های قدامی هستند زیرا بیشترین شباهت را به دندان طبیعی دارند و از نظر زیبایی بی‌نظیرند. این روکش‌ها فاقد فلز هستند و برای افراد دارای حساسیت به فلزات نیز مناسب می‌باشند. روکش PFM (سرامیک متصل به فلز) دارای یک هسته فلزی قوی و پوشش سرامیکی زیبا است. استحکام بالا و هزینه مقرون‌به‌صرفه از مزایای آن است، اما ممکن است در طول زمان خط لبه فلزی در لثه نمایان شود. روکش تمام فلزی (طلا یا آلیاژهای دیگر) بیشترین استحکام و دوام را دارد و برای دندان‌های عقب که تحت فشار جویدن زیاد هستند، گزینه‌ای عالی است، اما به دلیل رنگ فلزی، برای دندان‌های جلویی استفاده نمی‌شود.

مراحل انجام روکش دندان چگونه است؟

درمان روکش دندان معمولاً در دو جلسه انجام می‌پذیرد. در جلسه اول، دندانپزشک پس از معاینه و گرفتن عکس رادیوگرافی، ناحیه مورد نظر را بی‌حس می‌کند. سپس دندان به اندازه ضخامت روکش آینده، از همه جهات تراش داده می‌شود تا فضای کافی برای قرارگیری روکش ایجاد شود. پس از تراش، از دندان تراش خورده و دندان‌های مجاور قالب دقیق دیجیتال یا فیزیکی گرفته می‌شود تا روکش در لابراتوار تخصصی ساخته شود. تا زمان آماده شدن روکش دائمی، یک روکش موقت از جنس آکریل یا کامپوزیت روی دندان قرار می‌گیرد تا از آن محافظت کند و زیبایی و عملکرد بیمار حفظ شود. در جلسه دوم، روکش موقت برداشته شده و روکش دائمی از نظر رنگ، شکل، اندازه و نحوه نشستن روی دندان و تطابق با لثه به دقت بررسی می‌شود. پس از تایید نهایی بیمار و دندانپزشک، روکش با چسب مخصوص دندانپزشکی به طور دائمی بر روی دندان چسبانده می‌شود.

مراقبت‌های بعد از روکش دندان

روکش دندان نیازی به مراقبت ویژه و متفاوتی ندارد، اما رعایت بهداشت دهان و دندان برای ماندگاری طولانی‌مدت آن ضروری است. مسواک زدن منظم با خمیردندان فلورایده و استفاده از نخ دندان به ویژه در ناحیه اتصال روکش به لثه، از تجمع پلاک و بروز بیماری لثه جلوگیری می‌کند. توصیه می‌شود از جویدن غذاهای بسیار سفت مانند یخ، آبنبات سفت یا استخوان با دندان دارای روکش خودداری کنید. همچنین در صورت داشتن عادت دندان قروچه (براکسیسم)، استفاده از نایت گارد محافظ در شب می‌تواند از آسیب به روکش و دندان‌های طبیعی جلوگیری کند. مراجعه منظم هر شش ماه یکبار به دندانپزشک برای معاینه و جرمگیری، سلامت روکش و دندان‌های پایه را تضمین می‌کند.

مزایا و طول عمر روکش دندان

روکش دندان با بازسازی کامل شکل و عملکرد دندان، توانایی جویدن را به حالت طبیعی برمی‌گرداند. از دندان ضعیف شده در برابر فشارها و شکستگی محافظت می‌کند و با پوشش کامل تغییر رنگ‌ها و بدشکلی‌ها، لبخندی زیبا و یکدست ایجاد می‌نماید. همچنین از دندان عصب‌کشی شده در برابر نفوذ باکتری‌ها محافظت کرده و عمر آن را افزایش می‌دهد. طول عمر روکش دندان به طور متوسط بین ۱۰ تا ۱۵ سال است، اما با رعایت دقیق بهداشت و مراقبت‌های توصیه شده، این مدت می‌تواند بسیار بیشتر باشد. کیفیت ساخت روکش، مهارت دندانپزشک در نصب و عادات بهداشتی و غذایی بیمار، عوامل تعیین‌کننده اصلی در دوام روکش هستند.